De huidige regelgeving inzake taal behoudt het algemeen principe dat ook in het Universiteitendecreet van 1991 en het Hogescholendecreet van 1996 aan de basis lag. De memorie van toelichting bij het Structuurdecreet stelt als volgt:

De motivering voor de aanpassing van de bepalingen bestaat uit een aantal pedagogische- linguïstische en wetenschappelijke argumenten. Toenemende internationale uitwisseling en snelheid van de wetenschappelijke ontwikkeling noodzaakt de student om over wetenschappelijke onderwerpen te kunnen communiceren in een andere taal. Meertaligheid van de student en docent is noodzakelijk voor internationale samenwerking en uitwisseling met het buitenland.
Het behoud van Nederlands als onderwijs- en wetenschappelijk taal blijft gevrijwaard in het voorliggend ontwerp maar de decreetgever geeft tegelijkertijd aan de instellingen een eigen beleidsmarge in het licht van de voorgaande argumenten.

De decreetgever beoogt met deze regelgeving enerzijds het behoud van het Nederlands als cultuur- en onderwijstaal te garanderen en anderzijds de afgestudeerden van het hoger onderwijs in Vlaanderen voor te bereiden op de internationale onderwijsmarkt.
De onderliggende algemene beweegreden is duidelijk en werd ook gedragen door het gehele onderwijsveld.
De op basis hiervan uitgewerkte vrij complexe bepalingen waren het resultaat van een toch wel moeilijk onderhandelingsproces waarbij gezocht werd naar een delicaat evenwicht.
De interpretatie van de decretale artikelen ligt dan ook niet altijd even eenvoudig zoals verder zal blijken bij de besprekingen van de diverse bepalingen.
In antwoord op verschillende parlementaire vragen die naar aanleiding van concrete casussen werden gesteld is de bevoegde minister van onderwijs ingegaan op de interpretatie van bepaalde de artikelen. Uit deze vraagstelling blijkt ook duidelijk dat de invulling van de bepalingen in het veld op diverse wijze gebeurt.

De hierna weergegeven rechtspraak kan als basis worden genomen voor het interpreteren van de taalartikelen en onderschrijft de wil van de decreetgever om de taalregeling in het hoger onderwijs in het licht van de internationalisering te beschouwen.
Het Grondwettelijk Hof stelt in zijn arrest nr. 44/2005 van 23 februari 2005:
Die bepalingen behoren tot de bevoegdheid van de decreetgever inzake onderwijs, nu zij, hetzij, dat onderwijs zelf regelen, hetzij onlosmakelijk verbonden zijn met andere bepalingen van het decreet die een nieuwe structuur invoeren in het hoger onderwijs, waarbij dat onderwijs wordt geïntegreerd in een bredere Europese context. Uit de totstandkoming van de bestreden bepalingen blijkt dat de taalregeling is ingegeven door de bekommernis van de decreetgever om een volwaardige participatie van de Vlaamse Gemeenschap aan de internationale uitwisseling van onderzoek en onderwijs in een Europese en mondiale context te waarborgen.

De Raad van State stelde het hiernavolgende:
….Wat het niveau van het hoger onderwijs betreft is de scheidingslijn tussen de decretale onderwijsbevoegdheid en de decretale onderwijstaalbevoegdheid minder scherp dan die welke voor het onderwijs van een andere dan het academisch niveau uit de wet van 30 juli 1963 naar voren komt.
Anders gezegd, de maatschappelijke zending van de universiteiten verdraagt niet dat de basisideeën van cultuurbescherming en integratiebevordering die aan de wet van 22 juli 1963 aan de grondslag liggen in de weg zouden staan dat aan de universiteiten in meer en in mindere mate zou onderwezen worden in een andere taal dan de taal van de betrokken gemeenschap. Op het academisch niveau kan, in vergelijking met de andere onderwijsniveaus, er meer tot de aangelegenheid van onderwijs dan tot de aangelegenheid van onderwijstaal behoren, met de gevolgen van dien wat de toepassing van de decreten betreft.

Tot slot geldt vanzelfsprekend als basisregel, zoals hoger reeds gesteld, dat de betreffende taalbepalingen beperkend moeten geïnterpreteerd worden in het licht van de grondwettelijke vrijheid van taal.

Bovenstaande informatie werd verkregen o.a. via

• Zie hieromtrent R. v..St., afd wetg., 18 april 1991, over een ontwerp van decreet betreffende de universiteiten in de Vlaamse Gemeenschap, Parl.St.Vl.R.1990-91,nr.502/1
• Arrest Grondwettelijk Hof nr 44/2005 van 23 februari 2005
• Decreet van 4 april 2003 betreffende de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen, B.S. 14 augustus 2003
• Parl. St. 1571(2002-2003) - nr. 1