7.2.3 Globaal engagement

Het derde cluster van internationale competentie betreft de actieve maatschappelijke betrokkenheid van studenten op zowel lokaal, nationaal als internationaal niveau (Paige et al., 2009). Er bestaat een zeer groot en heterogeen onderzoeksveld waarbij een waaier aan termen gebruikt wordt om de betrokkenheid van de burgers bij de maatschappij te beschrijven, zoals social and civic competence (Europees parlement en de Raad van de Europese Unie, 2006, Europese commissie, 2010), civic engagement (Finlay, Flanagan & Wray-Lake, 2011; Gastil & Xenos, 2010), active citizenship (Hoskins et al, 2006), cosmopolitan citizenship (Kymlicka, 2002), global citizenship (Morais & Ogden, 2011), global competence (Hunter, White & Godbey, 2006) en global engagement (Paige, Fry, Stallman, Josić & Jon, 2009).

Maatschappelijke betrokkenheid en burgerschap staan om verschillende maatschappelijke redenen sinds enkele jaren sterk in de aandacht, vanwege een groeiende kloof tussen politiek en burger (Hoskins, d’Hombres & Campbell, 2008; Biesta, 2009) en maatschappelijke onvrede (Kymlicka, 2002). Het belang van het actief versterken van maatschappelijke betrokkenheid blijkt eveneens uit het onderzoek naar sociaal kapitaal (Putnam, 2000, 2007). Sociaal kapitaal, door hem omschreven als: sociale netwerken en de bijbehorende normen aangaande reciprociteit en betrouwbaarheid (2000, 2007), blijkt de afgelopen decennia drastisch gedaald.

Afname van maatschappelijke betrokkenheid, verhoogd individualisme, verminderde bereidheid tot samenwerking en collectieve actie, en een vermindering van onderling vertrouwen heeft negatieve effecten voor de samenleving als geheel. Het is dan ook belangrijk dat burgers bepaalde kwaliteiten bezitten, zoals een kritische maar constructieve blik op machtshebbers en een positieve attitude ten aanzien van maatschappelijke participatie (Kymlicka, 2002).

In de huidige geglobaliseerde wereld is het bovendien niet alleen belangrijk dat burgers deze betrokkenheid op nationaal niveau bezitten, maar ook een betrokkenheid vertonen die verder gaat dan de landsgrenzen, bijvoorbeeld in het kader van het milieu en duurzame ontwikkeling, het omgaan met de gevolgen van economische globalisering en internationale veiligheid en recht.

Global engagement betreft voor ons dus een maatschappelijke betrokkenheid en bereidheid tot constructieve participatie op nationaal, Europees en internationaal niveau. Kymlicka (2002) vat dit samen als cosmopolitan citizenship, vrij te vertalen als wereldburgerschap. Paige en zijn collega’s (2009) spreken over global engagement of internationale betrokkenheid.

De Europese Raad bestempelde burgerschapscompetenties als een van de sleutelcompetenties in de eenentwintigste eeuw, en ontwikkelde concrete indicatoren voor deze competenties (European Council, 2005; Hoskins & Mascherini, 2009). Meetinstrumenten voor global engagement werden ook ontwikkeld door Morais en Ogden (2011) en Paige, Fry, Stallman, Josić & Jon (2009).

In het ICOM-project ziet, aansluitend bij bovenbeschreven literatuur, global engagement als bestaande uit de volgende componenten: internationale oriëntatie; opinievorming; maatschappelijke betrokkenheid; inzet voor maatschappelijk betrokken organisaties.

Internationale oriëntatie

Een student met een grote mate van global engagment onderscheidt zich van anderen door een internationale blik. Hij / zij ziet feiten en gebeurtenissen in een internationale context, ziet de bredere consequenties van lokale gebeurtenissen en ziet hoe de lokale situatie beïnvloed wordt door de bredere, internationale context.

Een eerste indicator voor deze internationale oriëntatie is de belangstelling van de student voor internationale gebeurtenissen. Dat blijkt uit het volgen van Europees en internationaal nieuws, het zich verdiepen in internationale onderwerpen, culturen en talen, en het spreken met anderen over internationale onderwerpen. Een tweede indicator heeft te maken met identiteit. De student voelt zich niet alleen deel van de gemeenschap van zijn dorp, stad, regio of land, maar ziet zichzelf ook als Europeaan of wereldburger.

Opinievorming

Global engagement gaat ook gepaard met het innemen van standpunten over hoe mensen zouden moeten samenleven. Internationale maatschappelijke betrokkenheid betekent dat de student standpunten kan formuleren en innemen aangaande internationale onderwerpen, zoals migratie, duurzaamheid en mensenrechten. Een tweede indicator van opinievorming is dat de student deze mening uit. Dat kan mondeling of schriftelijk via allerlei kanalen, media of artisitieke producten (muziek, liedteksten, toneel,...).

Actieve maatschappelijke betrokkenheid

Global engagement gaat verder dan het vormen van meningen, en uit zich ook in actieve maatschappelijke participatie. Deze participatie uit zich zowel op internationaal als nationaal vlak en gaat samen met meer bewustzijn over de maatschappelijke impact van consumptiegedrag.

Een eerste indicator is actief engagement op nationaal niveau. Dit engagement kan blijken uit het tekenen van een petitie, meedoen aan een protestactie, of het contact opnemen met de overheid om aandacht te vragen voor nationale kwesties. De tweede indicator is een actief engagement op internationaal niveau, waarbij het actief engagement zich richt op het aandacht vragen voor internationale kwesties door middel van onder andere petities of protestacties.

Een derde indicator is het aanpassen van het consumptiegedrag om waardegerelateerde doelstellingen te bereiken, o.a.betreffende duurzaamheid. Betrokkenheid uit zich dan in het kiezen voor gerecycleerde of biologische producten of het maken van aankopen op basis van morele oordelen. Een voorbeeld van het eerste is het kopen van fair trade producten, een voorbeeld van het tweede het boycotten van bedrijven.

Inzet voor maatschappelijk betrokken organisaties

Maatschappelijk engagement komt daarnaast tot uiting door deelname aan en het ondersteunen van maatschappelijk betrokken organisaties die actief zijn op het gebied van bijvoorbeeld politiek, milieu, mensenrechten of ontwikkelingssamenwerking. Dit kan – in oplopende intensiteit – de vorm aannemen van lidmaatschap, doneren van geld en het doen van vrijwilligerswerk.



Lees verder: 7.2.4   Persoonlijke groei
 
Flanders Knowledge Area

Flanders Knowledge Area

www.flandersknowledgearea.be

Study in Flanders

Study in Flanders

www.studyinflanders.be

Research in Flanders

Research in Flanders

www.researchinflanders.be

Studeer in het Buitenland

Studeer in het Buitenland

www.studeerinhetbuitenland.be

Handboek Internationalisering

Handboek Internationalisering

www.handboek-internationalisering.be

Studies and Statistics

Studies and Statistics

www.flandersknowledgearea.be / nl / projecten / studies-and-statistics

Forum

Forum

www.flandersknowledgearea.be / nl / fora

Blog

Blog

www.flandersknowledgearea.be / nl / blog

Reconfirm

Reconfirm

www.reconfirm.be

Klik hier om de andere projecten van Flanders Knowledge Area te raadplegen